هدف اصلی انبیا
سوال مهمی که همه ما باید با خود در میان بگذاریم این است که پیامبران و به خصوص پیامبر اسلام(ص) برای چه آمده بودند و در میان آن همه معارفی که آن بزرگواران آورده و نشر داده اند، نکته اصلی کدام بوده است؟ برای دادن پاسخ روشنتر به این سوال بی فایده نمی دانم که از باب تمثیل و تنظیر درباره تحول شخصیت مولانا و تاثیری که شمس بر او گذاشت سخن گویم. شاید شما نیز با این سوال روبرو بوده اید که مولوی چرا و چگونه مولوی شد؟ نوشته ها و آثار تاریخی به ما می گویند که یک برخورد استثنایی برای مولوی رخ داد و آن آشنایی با شخصیتی به نام شمس تبریزی بود. اما واقعا شمس با مولوی چه کرد؟ آیا به او نکته خاصی آموخت؟ هر چه بود مولوی به تعبیر خودش چیز دیگری دید و چیز دیگری شد.
شمس و قمرم آمد، سمع و بصرم آمد
و آن سیمبرم آمد، وان کان زرم آمد
مستی سرم آمد نور نظرم آمد
چیز دگر ار خواهی، چیز دگرم آمد
او با تعبیر چیز دیگر همین اندازه به ما می گوید که تنها توصیف از آن گوهری که به دست آورد، همین است که آن چیز دیگری بود. اما این چیز دیگر چه بود؟ از اشارات اندک و مجملی که در آثار مولوی و خصوصا در غزلیات او می توان یافت، این نکته به دست می آید که نه تنها شمس به مولوی چیزی نداد و دست او را پر نکرد بلکه او را تهی دست تر نمود. تمام تعلیم شمس به مولوی این بود که تو بسیار توانگری، یعنی از حیث تعلقات متمول هستی و باید از آنها دست بشویی.(کلیات شمس- غزل 1394)
بدین گونه مهمترین خدمت شمس به مولانا، گسستن زنجیر تعلقات بود. این تعلیم اساسی آن بزرگوار بود. ما آدمیان در درجه اول موجودات پرزنگاری هستیم و معلمان مشفق در مواجهه با این زنگارهایی که بر روح ما نشسته است اولین وظیفه مشفقانه شان این است که آن آلودگی ها را بزدایند و گوهر تابناک روح را از زیر آن ها بیرون آورند.
ما از آل رسولیم، همه رفتار های او برای ما جنبه نمادین دارد و می باید از آنها پیروی کنیم، از جمله معراج آن بزرگوار. معراج معنایی نداشت به جز برکندن دل از متعلقات زمینی، پاک کردن روح و آماده ورود به عرصه آسمان و عرش الهی شدن. بنابراین به طور خلاصه باید بگویم که پیامبران برای آموختن ترک تعلقات، برای تعلیم فقر و تهی دستی( به معنای دقیق و درست کلمه) نزد ما آمده اند و هر تعلیمی که پر و بال ما را بیشتر ببندد و ما را با تعلقات بیشتر بیامیزد، بدانید که با پیام انبیا منافات دارد.
آن آزادی که انبیا در درجه اول برای مومنان آوردند، آزادی از تعلق و دریدن حجاب برای درخشش آفتاب است. بسته بودن دست در مقام عمل معلول بسته بودن پای روح در مقام سلوک است. کسانی که از دورن واجد آزادی نیستند و خودشان را از تعلقات رهایی نبخشیده اند در بیرون نیز نمی توانند برای دیگران آزادی به ارمغان بیاورند.
پیام انبیا این است که از دنیا بپردازید نه این که به دنیا بپردازید. از دنیا پرداختن یعنی سهم تن را ادا کردن. این سهم باید داده شود، در غیر این صورت گریبان ما در چنگال او خواهد ماند. سهم تن را باید داد تا روح را آزاد بگذارد و آماده پرواز شود. ترک دنیا و رهایی از آن دقیقا به این معنی است.
عمل دینی با توجه به قبله ای که در پیش گرفته ایم ارزش دارد. عبادت شب برای پارسایی روز نیست. بلکه تامین حاجات مادی، فراغتی شبانه برای عبادت حاصل می کند. به قول سعدی:
نان از برای کنج عبادت گرفته اند
صاحبدلان نه کنج عبادت برای نان(گلستان صفحه 103)
بر گرفته از کتاب مدارا و مدیریت دکتر عبدالکریم سروش- مبحث دین سکولار
© کپی رایت توسط : Bidargaran:::بيدارگران:::كانون فرهنگي مسجد الحسين (ع) - مير نشانه - كاشان (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .
